Hz. Hatice (r.a.)

Hz. Hatice (r.a.) - İslam'ın İlk Müminesi

İslam tarihinin en müstesna, en asil ve fedakar hanımefendilerinden biri olan Hz. Hatice (r.a.) annemiz, 556 miladi yılında Mekke'de dünyaya gelmiştir. Arapçada "erken doğan kız çocuğu" anlamına gelen Hatice ismi, onun tarihten önce dünyaya gelip adeta Allah Resulü için gerekli şartları ve zeminleri hazırlamasının bir tezahürüdür.

Nesebi ve Ailesi

Hz. Hatice Esedoğullarından asil bir soya mensuptur. Nesebi baba tarafından Kusay'da, anne tarafından ise Lüey'de sevgili Peygamberimizin (s.a.s.) soyu ile birleşmektedir. Babası Kureyş eşrafından çok büyük bir tüccar olan Hüveylid bin Eset, annesi ise Fâtıma Binti Zahide'dir.

Hatice annemizin Avvam, Hizam ve Nevfel adlarında üç erkek; Rukiyye ve Hale adlarında ise iki kız kardeşi bulunmaktadır. Erkek kardeşlerinden Avvam, meşhur sahabi Zübeyr bin Avvam'ın babasıdır. Hizam'ın oğlu Hakim bin Hizam ve Nevfel'in oğlu olan alim Varaka bin Nevfel de Hatice annemizin yeğenleridir.

Cahiliye Dönemindeki Hayatı

Hz. Hatice, Peygamber Efendimiz (s.a.v.) ile evlenmeden önce iki evlilik yapmıştır. İlk evliliğini Temimi kabilesinden Ebu Hale Hint bin Zürare Et-temimi ile gerçekleştirmiştir. Bu evlilikten Hint bin Ebu Hale ve Haris bin Ebu Hale isminde iki oğlu olmuştur.

Oğullarından Hint bin Ebu Hale, ileride iman edip Medine'ye hicret edecek ve Efendimiz'in şemailini en ciddi manada bizlere aktaran ravilerden biri olacaktır. Haris bin Ebu Hale ise, Kabe'nin önünde çıkan bir arbede içerisinde şehit edilerek İslam davasının ilk şehidi olma şerefine erişecektir.

Birinci eşi vefat ettiğinde kendisine çok ciddi bir mal varlığı kalmış, ardından Atik bin Aiz el Mahzumi ile ikinci evliliğini yapmıştır. Bu evlilikten de Hint isminde bir kız çocukları dünyaya gelmiştir. İkinci eşinin de vefat etmesi üzerine Hatice annemiz 37 yaşlarında dul kalmıştır.

Tahire ve Tacire Lakapları

Cahiliye döneminin iffetsizliğin hüküm sürdüğü o karanlık zamanlarında bile kendi iffetini dillere destan bir şekilde muhafaza ettiği için, Mekke halkı kendisine temiz ve pak anlamına gelen "Tâhire" lakabını vermiştir. Babasından kalan geniş mal varlığını yastık altı etmeyip büyük kervanlar kurarak insanlara istihdam sağladığı için aynı zamanda "Tâcire" lakabıyla da meşhur olmuştur.

Hz. Muhammed (s.a.v.) ile Tanışması ve Evliliği

Hz. Hatice'nin yüce ahlak sahibi ve güvenilir bir eş arayışı, kendi kervanının başına geçecek dürüst birini ararken Efendimiz (s.a.v.) ile yollarının kesişmesine vesile olmuştur. Amcası Ebu Talip'in tavsiyesi üzerine kervanını yönetecek kişi olarak 25 yaşındaki "Muhammedü'l-Emin" ile anlaşmıştır.

Şam Ticaret Seferi

Şam bölgesindeki Busra'ya doğru yola çıkan bu ticaret kervanında, Hatice annemizin Meysere ismindeki erkek hizmetlisi de bulunuyor ve Efendimiz'i adım adım izliyordu. Bu sefer esnasında Efendimiz'de pek çok harikulade hal görülmüştür:

- Yolculuk boyunca bir bulut (veya melekler) O'nu güneşten gölgelemiş
- Yorgun develerin ayaklarını sıvazlayarak hızlandırmış
- Busra'da gölgelendiği kuru bir ağaç birden yeşermiş

Ayrıca Rahip Nastura, Rahip Bahira ve uzaktan alışveriş yapan Yahudi bir tüccar, O'nun dürüstlüğüne, muazzam hilmine ve ticaretteki kolaylaştırıcılığına şahit olarak ondaki peygamberlik alametlerini sezmişlerdir.

Evlilik Teklifi ve Nikah

Kervan Mekke'ye döndüğünde, Meysere gördüğü tüm bu müjdeleri ve harikulade halleri Hatice annemize anlatmıştır. Gönlünde Efendimiz'e karşı derin bir muhabbet uyanan Hz. Hatice, durumu yeğeni Varaka bin Nevfel'e danışmış, Varaka da bu vasıfların beklenen son peygambere ait olduğunu söylemiştir.

Bunun üzerine arkadaşı Nefise binti Ümeyye aracılığıyla Allah Resulü'ne (s.a.v.) evlilik teklifinde bulunmuştur. Ebu Talip, Hamza ve Abbas'ın da katıldığı, Varaka bin Nevfel'in de hazır bulunduğu bir mecliste, yirmi dişi deve mehir verilerek Hz. Hatice 40, Efendimiz ise 25 yaşındayken nikahları kıyılmıştır.

Evlilik Hayatı ve Çocukları

Hz. Hatice, yuvanın temellerini öylesine büyük bir merhamet ve vefa üzerine kurmuştur ki, sırf eşini mutlu etmek için düğünlerine Efendimiz'in sütannesi Halime'yi davet etmiş ve memleketine dönerken onu kırk koyun ile bir deve hediye ederek uğurlamıştır.

"Seven sevdiğinin sevdiklerini de sever" hakikatini bizzat yaşayarak hane-i saadeti adeta cennetten bir köşe haline getirmiştir. Bütün servetini eşinin yoluna seren Hz. Hatice, kapı çaldığında bizzat koşup açan, eşinin gözünden ve sözünden maksadını anlayan, yetimlere sığınak olan eşsiz bir refikaydı.

Çocukları

Hz. Hatice'nin bu evlilikten altı çocuğu dünyaya gelmiştir:

Erkek çocukları:
- Kasım: Henüz iki yaşını göremeden vefat etmiştir
- Abdullah: Çok küçük yaşta vefat etmiştir

Kız çocukları:
- Zeynep: Hatice annemizin kız kardeşi Hale'nin oğlu Ebu'l As ile evlenmiştir
- Rukiye: Hz. Osman ile evlenme şerefine erişmiştir
- Ümmü Gülsüm: Rukiye'den sonra Hz. Osman ile evlenmiştir
- Fatıma: Kabe'nin inşası yılında doğan, ileride Hz. Ali ile evlenecek ve "Ümm'ül Hasaneyn" (İki güzelin annesi) olacaktır

İslam'daki Yeri ve Destegi

Hz. Hatice, İslam'a ilk iman eden kadın olma şerefine erişmiştir. Peygamber Efendimiz ilk vahyi aldığında endişe ve korku içinde eve geldiğinde, Hz. Hatice O'na:

"Hayır, Allah'a yemin ederim ki, Allah seni asla rezil etmez. Sen akrabayı kayırırsın, doğru söylersin, emaneti yerine verirsin, misafirleri ağırlarsın ve hak yolunda sıkıntı çekenlere yardım edersin."

diyerek O'nu teselli etmiş ve İslam davetinin ilk destekçisi olmuştur. Bütün mal varlığını İslam davası uğruna seferber etmiş, Müslümanların en zor günlerinde onlara maddi ve manevi destek sağlamıştır.

Vefatı

Hz. Hatice, Şi'b-i Ebi Talib denilen üç yıllık ambargo döneminin sıkıntıları sonrasında, 619 yılında (Hicret'ten 3 yıl önce) 65 yaşında vefat etmiştir. Peygamber Efendimiz O'nu çok sevmiş ve vefat ettikten sonra da sık sık anmış, O'nun dostlarına ikramda bulunmuştur.

Hz. Hatice'nin vefat ettiği yıl, aynı zamanda Ebu Talib'in de vefat ettiği yıl olduğu için bu yıla "Hüzün Yılı" denilmiştir.